Развој на граѓанскиот сектор

Од организациска поддршка кон градење на капацитет

Низ низата изминати години на развој на граѓанскиот сектор во Македонија многу се говореше и многу се вложуваше во градење на капацитетите на организациите, при што првиот синоним - она што главно се практикуваше - беа обуки за членовите и активистите на организациите. Многу поретко практикуван беше пристапот на организациска поддршка. 

 

Организациска поддршка - една од формите на градење на капацитет

Според дефиницијата на УНДП, градењето на капацитетите претставува процес преку кој индивидуи, групи, организации и институции ги подобруваат своите способности за:

1) извршување на функциите “core”, решавање на проблеми, дефинирање и постигнување на цели и

2) разбирање и пресретнување на нивните развојни потреби во поширокото опкружување, во правец на нивна одржливост.

Градењето на капацитетите може да се одвива на повеќе различни нивоа: индивидуално, организациско (микро ниво), на ниво на сектор (мезо ниво)  и на ниво на држава (макро ниво).
 

Макро ниво             Капацитет за анализирање, проценка             На ниво на
                                 и добро поставување на организацијата        држава
                                 во нејзиното опкружување 
 
Мезо ниво               Капацитет за зголемување на ефикасноста    На ниво на
                                и ефективноста на секторот во целина            сектор

Микро ниво            Капацитет за зголемување на ефикасноста     На ниво на
                                и ефективноста на организацијата                   организација

Индивидуално       Капацитет за зголемување и подобрување     На индиви-
ниво                        на перформансите на човечките ресурси         дуално ниво
                                во организацијата


МЦМС во своите програми ја дефинира организациската поддршка како:

“Јакнење на организацискиот и институционалниот капацитет на организацијата во правец на нејзина самоодржливост”.

Јакнењето на организацискиот капацитет на организациите подразбира јакнење на системите (вкучувајќи ја и институционалната меморија) и процедурите, структурата, стратегијата, човечките капацитети, раководењето со човечките ресурси и раководењето со организацијата, воопшто.

Институционалниот капацитет подразбира добро познавање и разбирање на генералното опкружување, релациите и односите помеѓу специфичните актери и фактори, како и способноста организацијата да се постави и да се одржува во опкружувањето.

Одржливоста главно се однесува на способноста на организацијата да ги развива и да ги подобрува своите перформанси и по завршување на организациската поддршка од страна на донаторот.

Битно е да се напомене дека организациската поддршка се разликува од проектната или програмската поддршка, кои се краткорочни (додека трае спроведувањето на проектите и програмите), зависат искучиво од достапноста на фондовите на донаторите и се насочени исклучиво кон остварување на целите и задачите на проектот/програмата.

 

Избор на инструменти и методологија за организациска поддршка             

Досегашната практика на МЦМС во организациската поддршка главно е комбинација од финансиска и техничка поддршка.

Финансиската поддршка е наменета за:

овозможување на функционирањето на канцелариите (канцелариски трошоци, локални транспортни трошоци, канцелариски материјал и техничка опрема);

плата/хонорар за извршување на работа која не е директна спроведувачка активност на некој проект/програма туку има за цел развој на организацијата;

транспарентност (публикување на годишни извештаи, финансиски ревизии);

информации (билтени, лифлети, веб-страници, публикации и др. информативни материјали, истражувања, прес- конференции).

Техничката поддршка се однесува на: обука, консултантски услуги за воведување, промена и развој на системи, процедури, промена на организациска структура и други организациски промени.

 

“Скроена” поддршка наспроти ист пристап за сите

Организациите во Македонија се со различен степен на развој и професионализам и оттаму, тешко е да се состави комбинација на инструменти и да се избере еднаква (онце фит алл) методологија за организациска поддршка. Пакет што е дизајниран според индивидиуалните потреби на секоја организација е најсоодветно решение. Но, и покрај тоа што е јасно дека скроениот пристап за организациска поддршка има свои предности во однос на примена на општ (генерален) пристап за сите организации, многу е битно при дефинирањето на пакетот за организациска поддршка како основа да се земе проценка на капацитетите на организациите од страна на компетентни и независни проценувачи за да не се случи организациската поддршка да се сведе на “листа на желби” на организациите, која и покрај скроениот пристап нема да го постигне саканиот ефект.

(Извадок од Оценка на методологиите за организациска поддршка на МЦМС, МДФ 2003)